Μια πεταλούδα στο κέντρο του Αιγαίου!

Αστυπάλαια

Το νησί στον θαλάσσιο δρόμο από τις Κυκλάδες προς τα Δωδεκάνησα! «Πεταλούδα του Αιγαίου» την ονομάζουν. Μοιάζει πράγματι με πεταλούδα με ανοιγμένα φτερά, με όλα τα χρώματα του Αιγαίου και της νησιώτικης αρχιτεκτονικής.
Η Αστυπάλαια ανήκει στα Δωδεκάνησα, αλλά έχει πολλά από τα χαρακτηριστικά των Κυκλάδων. Η πρωτεύουσα Χώρα θεωρείται και είναι μία από τις ωραιότερες νησιώτικες πολιτείες με το βενετσιάνικο κάστρο, τις πανέμορφες εκκλησίες και τα παραδοσιακά σπίτια της.
Όλα στην Αστυπάλαια συνθέτουν έναν θαυμάσιο προορισμό. Γραφικοί οικισμοί, όρμοι και παραλίες, πεζοπορικές διαδρομές και αναρριχήσεις, σπήλαια και θαλασσινές εξορμήσεις στα γύρω νησάκια. Ηρεμία και διασκέδαση, φρέσκο ψάρι και παραδοσιακή κουζίνα, καλή διαμονή και ωραίες διακοπές.

Η Αστυπάλαια είναι το δυτικότερο νησί της Δωδεκανήσου, το πιο κοντινό στις Κυκλάδες. Βρίσκεται στο κέντρο του Αιγαίου Πελάγους, νοτιοανατολικά από την Αμοργό, βορειοανατολικά από τη Σαντορίνη και την Ανάφη, νοτιοδυτικά από την Κω και δυτικά από τη Νίσυρο. Απέχει 117 νμ από τον Πειραιά, 23 νμ από την Κω και 96 νμ από τη Ρόδο. Έχει έκταση 97 τ χλμ και μήκος 19 χλμ. Ονομάζεται "Πεταλούδα του Αιγαίου" λόγω του σχήματός της. Αποτελείται από δύο τμήματα, σαν ανοιγμένα φτερά πεταλούδας, που συνδέονται με ένα στενό λαιμό.
Το δυτικό τμήμα ονομάζεται Έξω Νησί και έχει πλάτος 14 χλμ. Το ανατολικό τμήμα ονομάζεται Μέσα Νησί και έχει πλάτος 10 χλμ. Η λωρίδα της αμμουδιάς που ενώνει τα δύο τμήματα ονομάζεται Στενό και έχει πλάτος μόλις 180 μέτρα. Το υψηλότερο ύψωμα στο Έξω Νησί είναι στα 482 μ και στο Μέσα Νησί στα 366 μ.

Η ακτογραμμή έχει μήκος 110 χλμ. Οι ακτές είναι απότομες σε αρκετά σημεία. Εκτός από τους δύο μεγάλους κόλπους βόρεια και νότια από το Στενό, σχηματίζονται πολλοί μικροί και μεγάλοι όρμοι με ωραίες παραλίες. Μέσα στους δύο κόλπους και κοντά στις ακτές υπάρχουν πολλές νησίδες και βραχονησίδες.

Άφιξη και μετακινήσεις

Η Αστυπάλαια συνδέεται ακτοπλοϊκώς με τον Πειραιά και με νησιά των Κυκλάδων και της Δωδεκανήσου και αεροπορικώς με την Αθήνα και νησιά της Δωδεκανήσου. Με τα δρομολόγια από και προς τον Πειραιά συνδέεται με την Πάρο, τη Νάξο, τη Δονούσα, την Αμοργό, την Κάλυμνο, την Κω, τη Νίσυρο, την Τήλο και τη Ρόδο. Το ταξίδι από τον Πειραιά διαρκεί περίπου δέκα ώρες. Το νέο λιμάνι του νησιού είναι στον όρμο του Αγίου Ανδρέα.

Υπάρχουν επίσης τρία δρομολόγια την εβδομάδα με τοπικό πλοίο από την Κάλυμνο, που πιάνει στον Πέρα Γιαλό, το παλιό λιμάνι. Το ταξίδι διαρκεί τρεισήμισι ώρες. Στον Πέρα Γιαλό μικρή μαρίνα για σκάφη αναψυχής. Λιμανάκια στη Μαλτεζάνα και στο Βαθύ.

Η Αστυπάλαια συνδέεται αεροπορικώς με τακτικές πτήσεις απευθείας με την Αθήνα και με τρεις πτήσεις την εβδομάδα με την Αθήνα, τη Ρόδο, τη Λέρο και την Κω. Το αεροδρόμιο βρίσκεται κοντά στη Μαλτεζάνα.

Οι οικισμοί Χώρα, Πέρα Γιαλός, Λιβάδι και Μαλτεζάνα συνδέονται με δρομολόγια του δημοτικού λεωφορείου. Καραβάκια κάνουν δρομολόγια στις παραλίες του νησιού και στα νησάκια νότια από το Στενό. Μπορούμε να νοικιάσουμε τζιπ και να γνωρίσουμε όλες τις παραλίες. Υπάρχουν, επίσης, ωραίες πεζοπορικές διαδρομές.

Διαμονή

Ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια στην Χώρα, τον Πέρα Γιαλό, το Λιβάδι και τη Μαλτεζάνα. Επίσης καταστήματα για αγορές. Στις ταβέρνες φρέσκο ψάρι και παραδοσιακές συνταγές. Φημισμένα μπαράκια στην Χώρα. Δυνατότητες για αναψυχή και στους άλλους οικισμούς. Νυχτερινά πάρτι στο κάμπινγκ του νησιού στο Μαρμάρι, βορειοδυτικά από την Χώρα.

Κατά τη μυθολογία η Αστυπάλαια ήταν κόρη του Φοίνικα και της Περιμήδης και αδελφή της Ευρώπης. Η Αστυπάλαια ενώθηκε με τον Ποσειδώνα και γέννησε τον Αγκαίο, μέλος της Αργοναυτικής Εκστρατείας, και τον Ευρύπυλο, βασιλιά της Κω.

Έχει το ίδιο όνομα από τα αρχαία χρόνια με μικρές παραλλαγές στο πέρασμα του χρόνου – Αστυπάλεια κατά την αρχαιότητα, Αστουπαλιά, Αστροπαλιά και Στυπαλιά τα νεώτερα χρόνια. Κατοικήθηκε από τα προϊστορικά χρόνια. Όπως σε πολλά άλλα νησιά του Αιγαίου πρώτοι κάτοικοι θεωρούνται οι Κάρες. Στην Αστυπάλαια ακολούθησαν οι Μινωίτες της Κρήτης. Οι πρώτοι έποικοι από την ηπειρωτική Ελλάδα ήρθαν από τα Μέγαρα ή κατά μία εκδοχή από την Επίδαυρο. Αναφέρεται συχνά από τους αρχαίους συγγραφείς.

Την Κλασική εποχή ήταν μέλος της Α΄ Αθηναϊκής Συμμαχίας και την Ελληνιστική εποχή ένας από τους ναυτικούς σταθμούς των Πτολεμαίων της Αιγύπτου. Οι αρχαίοι Έλληνες την αποκαλούσαν «Θεών τράπεζα» για τα πολλά προϊόντα και τα λουλούδια της. Οι Ρωμαίοι χρησιμοποίησαν τα λιμάνια της ως βάσεις εναντίον των πειρατών και γι’ αυτό της παραχώρησαν τα προνόμια της «ελεύθερης πόλης». Κατά τη νέα περίοδο άνθησης της πειρατείας την Βυζαντινή εποχή οι κάτοικοι εγκατέλειψαν τους παραλιακούς οικισμούς και εγκαταστάθηκαν στο εσωτερικό χτίζοντας οχυρώσεις. Αυτή την εποχή χτίστηκε το κάστρο του Αγίου Ιωάννη στη δυτική ακτή.

Μετά την κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους και την εξάπλωση των Βενετών στο Αιγαίο η Αστυπάλαια κατακτήθηκε το 1207 από τον Βενετό Μάρκο Σανούδο μαζί με τις Κυκλάδες. Ο Σανούδος ίδρυσε το Δουκάτο του Αιγαίου με έδρα τη Νάξο και παραχώρησε την Αστυπάλαια στον Βενετό ευγενή Τζιοβάννι Κουερίνι. Οι Βενετοί έχτισαν το κάστρο στην Χώρα. Το 1269 επανήλθαν οι Βυζαντινοί, αλλά το 1310 ο Τζιοβάννι Κουερίνι ο δεύτερος, ηγεμόνας της Τήνου και της Μυκόνου, ανακατέλαβε το νησί. Κάθε νέος ηγεμόνας της οικογένειας ανακαίνιζε το κάστρο με διάφορες προσθήκες.

Η Αστυπάλαια, όπως πολλά άλλα νησιά, κατακτήθηκε το 1537 από τον πρώην πειρατή αρχιναύαρχο του τουρκικού στόλου Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσσα. Κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας παρέμεινε αυτοδιοίκητη με διάφορα προνόμια. Συμμετείχε στην Επανάσταση του 1821 ακολουθώντας το παράδειγμα της Κάσου, αλλά όπως τα άλλα Δωδεκάνησα, έμεινε εκτός του νέου Ελληνικού κράτους. Κατά τον πόλεμο μεταξύ Ιταλίας και Τουρκίας το 1911 – 1912 τα Δωδεκάνησα κατακτήθηκαν από την Ιταλία, στην οποία παρέμειναν μέχρι τις 7 Μαρτίου του 1948, όταν ενώθηκαν με την Ελλάδα.

Στην ανατολική ακτή του Έξω Νησιού, νότια από το Στενό, η πρωτεύουσα Χώρα βλέπει από ψηλά τη θάλασσα και τους δύο όρμους στα πόδια της, τον Πέρα Γιαλό στην βόρεια πλευρά και το Λιβάδι στη νότια πλευρά. Ενωμένη με τον Πέρα Γιαλό, το παλιό λιμάνι, απλώνεται σε υψόμετρο 80 από την γαλάζια επιφάνεια, γύρω και κάτω από το βενετσιάνικο κάστρο της, ένα από τα ωραιότερα του Αιγαίου, όπως και η ίδια. Είναι μία από τις ωραιότερες νησιώτικες πόλεις του μεγάλου πελάγους.

Ανακηρυγμένη παραδοσιακός οικισμός θυμίζει περισσότερο την κυκλαδίτικη λαϊκή αρχιτεκτονική με τα κάτασπρα σπίτια με τις ασβεστωμένες αυλές, τις κατάλευκες εκκλησίες με τους χαρακτηριστικούς τρούλους, τα θολωτά εκκλησάκια και τους γραφικούς ανεμόμυλους. Τα σπίτια είναι δίχωρα με χοντρούς τοίχους και μικρά ανοίγματα. Tα ξύλινα μέρη τους – ιδιαίτερα η γωνιά του κρεβατιού και η οροφή – δείχνουν την ανάπτυξη της ξυλογλυπτικής τέχνης στο νησί.

Οκτώ ανεμόμυλοι κοντά στην κεντρική πλατεία προσθέτουν την γραφικότητά τους στο τοπίο. Στα σκαλάκια δίπλα τους μπορούμε να απολαύσουμε τη μαγευτική ανατολή του ήλιου. Στην πλατεία οι καλοκαιρινές βραδιές είναι γοητευτικές. Φαγητό, ποτό και χαλάρωση στις γωνιές της, καθώς και στα γύρω στενάκια.

Ψηλά δεσπόζει το βενετσιάνικο κάστρο χτισμένο με τη σκούρα ντόπια πέτρα. Γύρω του κάτασπρα σπίτια με μπλε πόρτες και παράθυρα. Δύο κύριοι δρόμοι που αρχίζουν από το Δημαρχείο οδηγούν προς τα εκεί. Ο ένας φέρνει στην εκκλησία της Παναγίας της Πορταΐτισσας. Ο άλλος στην εκκλησία της Μεγάλης Παναγιάς. Η εκκλησία της Παναγίας της Πορταΐτισσας, στη Ροδιά κάτω από το Κάστρο, είναι από τις ωραιότερες ελληνικές εκκλησίες. Κατάλευκη με γαλάζιο τρούλο και ωραίο καμπαναριό. Ιδρύθηκε το 1762 από τον τυφλό Όσιο Άνθιμο από την Κεφαλονιά, ο οποίος έφερε αντίγραφο της εικόνας της Παναγίας από την ομώνυμη εκκλησία της Μονής Ιβήρων του Αγίου Όρους. Χτίστηκε σε εννέα χρόνια και έγινε το θρησκευτικό κέντρο του νησιού. Κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου, στην γιορτή της Παναγίας, γίνεται μεγάλο πανηγύρι. Δίπλα υπάρχει ένα μικρό εκκλησιαστικό μουσείο με σπάνια κειμήλια και παλιές εικόνες.

Η εκκλησία της Μεγάλης Παναγιάς θυμίζει ορισμένες χαρακτηριστικές εκκλησίες των Κυκλάδων. Αποτελείται από πέντε μικρούς ναούς, που συνθέτουν ένα εξαιρετικό κτίσμα. Πολύ ωραία είναι επίσης η αυλή της εκκλησίας με βοτσαλωτό δάπεδο.

Το βενετσιάνικο κάστρο των Κουερίνι είναι από τα πιο καλοδιατηρημένα στο Αιγαίο. Απλώνεται σε όλο το πλάτωμα στην κορυφή του λόφου. Ανήκει αρχιτεκτονικά στον τύπο των οχυρωμένων οικισμών. Τα σπίτια στην εξωτερική πλευρά ήταν χτισμένα κολλητά το ένα στο άλλο με μικρά ανοίγματα για πολεμίστρες δημιουργώντας το τείχος του κάστρου. Ανηφορίζοντας από την κεντρική πλατεία φτάνουμε στο μεγάλο πλακόστρωτο μπροστά στην είσοδο. Ασβεστωμένα σκαλάκια οδηγούν στην ξύλινη πόρτα. Τα διώροφα οικήματα των Κουερίνι ήταν χτισμένα μετά την είσοδο στην ανατολική πλευρά. Στη νότια πλευρά διατηρείται ένας ισχυρός προμαχώνας που ονομάζεται Σεράι. Μέσα στο κάστρο είναι δύο κατάλευκες εκκλησίες με ωραία πέτρινα καμπαναριά. Η Παναγία Ευαγγελίστρια στην είσοδο χτίστηκε το 1853 και ο Άγιος Γεώργιος το 1790.

Μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη έχει γίνει στην Κυλίντρα, προς τη νότια πλευρά της Χώρας. Πρόκειται για ένα βρεφικό νεκροταφείο από τα γεωμετρικά μέχρι τα ελληνιστικά χρόνια. Είναι το μοναδικό στον κόσμο με μεγάλο αρχαιολογικό, αλλά και ανθρωπολογικό ενδιαφέρον.

Στα πόδια του λόφου της Χώρας, στην βόρεια πλευρά, απλώνεται ο Πέρα Γιαλός ενωμένος με την πρωτεύουσα.

Είναι το παλιό λιμάνι του νησιού. Πάντα γραφικό φιλοξενεί τα καραβάκια που κάνουν τις θαλασσινές εκδρομές στις παραλίες του νησιού. Μπορούμε να πάμε στις παραλίες νότια μέχρι τον Άγιο Κωνσταντίνο και δυτικά στις Βάτσες, τα Καμινάκια και τον Άγιο Ιωάννη. Επίσης στα νησάκια Κουτσομύτης και Κουνούποι. Στη μικρή μαρίνα δένουν γιοτ και ιστιοφόρα.

Στον Πέρα Γιαλό βρίσκονται αρκετές από τις υπηρεσίες του νησιού, καθώς και η τράπεζα. Πάνω από το λιμάνι είναι η στάση του λεωφορείου, όπου υπάρχει ένας μεγάλος πίνακας ανακοινώσεων με όλες τις πληροφορίες για την καθημερινή ζωή – δρομολόγια του λεωφoρείου και των εκδρομικών σκαφών, εκδηλώσεις, διαμονή, διασκέδαση και ό,τι άλλο. Υπάρχουν ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια και η ωραία παραλία με αρμυρίκια είναι προστατευμένη από τον αέρα. Από πάνω είναι ταβερνάκια και μεζεδοπωλεία.

Εδώ βρίσκεται το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αστυπάλαιας με εκθέματα από όλες τις ιστορικές περιόδους. Μεταξύ άλλων εκτίθενται προϊστορικά πήλινα αγγεία, κοσμήματα και εργαλεία, αργυρά κοσμήματα από την κλασική εποχή, αναθηματικές επιγραφές από τα ιερά του νησιού, ευρήματα από τα κλασικά και ελληνιστικά χρόνια, όπως αρχιτεκτονικά μέλη, ανάγλυφα, αγαλματάκια και επιγραφές, καθώς και πήλινα αγγεία από τη γεωμετρική μέχρι τη ρωμαϊκή εποχή από τα νεκροταφεία στις περιοχές Κάτσαλος και Κυλίνδρα. Επίσης, κιονόκρανα από παλαιοχριστιανικές βασιλικές και το μαρμάρινο οικόσημο των Κουερίνι από το κάστρο.

Από την άλλη πλευρά της Χώρας βρίσκεται το Λιβάδι, μικρό θέρετρο σε εύφορη κοιλάδα με ωραία παραλία, ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Εδώ απλώνεται η καλλιεργήσιμη έκταση του νησιού με οπωροφόρα δένδρα και πολλά λουλούδια.
Ο δρόμος μπροστά από τους ανεμόμυλους της Χώρας οδηγεί σε μία διακλάδωση. Από τη μια μεριά πηγαίνουμε προς την παραλία, από την άλλη προς τα περιβόλια. Η παραλία με ωραία αμμουδιά είναι οργανωμένη με ταβερνάκια και καφέ γύρω της.

Από το Λιβάδι παίρνοντας τον βατό χωματόδρομο στο τέλος της παραλίας του μπορούμε να πάμε στις παραλίες του νότου Τζανάκια, Μουρά, Πάππου, μέχρι τη νοτιοανατολική άκρη στην αμμουδιά του Αγίου Κωνσταντίνου, 7 χλμ από την Χώρα. Στη νοτιοδυτική άκρη είναι οι ωραίες παραλίες Βάτσες και Καμινάκια. Στις Βάτσες υπάρχει το Σπήλαιο του Νέγρου, συνδεδεμένο κατά την παράδοση με πειρατές και κρυμμένους θησαυρούς. Σέ όλες τις παραλίες μπορούμε να πάμε με τουριστικό σκάφος από τον Πέρα Γιαλό.

Η περιοχή του Αγίου Ιωάννη

Βόρεια από την Χώρα βρίσκεται το μοναστήρι της Παναγίας της Φλεβαριώτισσας, που γιορτάζει στις 2 Φεβρουαρίου. Είναι χτισμένο στο κοίλωμα μιας πλαγιάς. Ένα μέρος της εκκλησίας βρίσκεται μέσα στην σπηλιά. Αρχιτεκτονικά μέλη στην αυλή δείχνουν ότι ο χώρος ήταν κέντρο λατρείας κατά την αρχαιότητα. Ο χωμάτινος δρόμος καταλήγει στην περιοχή του Αγίου Ιωάννη σε ένα εντυπωσιακό τοπίο με λόφους στη δυτική ακτή του νησιού, 16 χιλιόμετρα από την Χώρα.

Ανάμεσα σε δύο απότομες πλαγιές βρίσκεται το μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη βλέποντας το πέλαγος και τα νησάκια Κτένια, Ποντικούσσα και Οφιδούσσα. Το ηλιοβασίλεμα εδώ είναι μαγευτικό. Απέναντι από το μοναστήρι είναι τα ερείπια του κάστρου του Αγίου Ιωάννη, παλιότερου από το κάστρο της Χώρας. Κάτω από το κάτασπρο εκκλησάκι του μοναστηριού υπάρχουν πηγές και περιβόλια.

Στην ακτή απλώνεται μια από τις ωραιότερες παραλίες του νησιού. Χρειάζεται προσοχή καθώς κατεβαίνουμε. Μπορούμε να έρθουμε και με καΐκι από τον Πέρα Γιαλό. Βόρεια, στην βορειοδυτική άκρη του νησιού, είναι οι απομονωμένες παραλίες Πάνορμος και Παχιά Άμμος.

Η Ανάληψη ή Μαλτεζάνα

Στο Στενό που ενώνει τα δύο τμήματα του νησιού υπάρχουν ωραία σημεία για να απολαύσουμε τη θάλασσα – τα Μαρμάρια, το Στενό, οι Πλάκες, το Μπλε Λιμανάκι. Ο δρόμος που διασχίζει το Στενό καταλήγει στην Ανάληψη ή Μαλτεζάνα, τον δεύτερο μεγαλύτερο οικισμό του νησιού. Λίγο πριν μια διακλάδωση οδηγεί στο αεροδρόμιο του νησιού, 10 χιλιόμετρα από την Χώρα.

Η παραθαλάσσια Μαλτεζάνα συνδέεται με λεωφορείο με την Χώρα. Υπάρχουν ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια και ωραία παραλία με αμμουδιά και αρμυρίκια. Στο λιμάνι δένουν ψαροκάικα και τουριστικά σκάφη που κάνουν δρομολόγια προς άλλες παραλίες και τα νησάκια νότια – το Χονδρό, το Λιγνό, την Αγία Κυριακή, τον Κουτσομύτη, τους Κουνούπους και μακρύτερα τη Σύρνα. Ωραίο είναι το εκκλησάκι της Ανάληψης. Το παλιότερο όνομα Μαλτεζάνα προέρχεται μάλλον από τους Μαλτέζους πειρατές που είχαν εδώ το ορμητήριό τους. Το θυμίζει το μνημείο του Γάλλου ναύαρχου Μπιγκό, που ηγήθηκε του αγώνα κατά των πειρατών στις αρχές του 18ου αιώνα. Βρίσκεται κοντά στον Σχοινώντα.

Αξίζει να επισκεφτούμε τη θέση Λουτρά του Ταλαρά, όπου υπάρχουν θαυμάσια ψηφιδωτά από την Ελληνιστική εποχή. Η καλλιτεχνική σύνθεση έχει θέμα τις εποχές του χρόνου και τα σύμβολα του ζωδιακού κύκλου που αποδίδονται με χαρακτηριστικά γαλάζια και κεραμιδί χρώματα.

Στη διασταύρωση προς το αεροδρόμιο μπορούμε να πάρουμε με τα πόδια τον χωματόδρομο που οδηγεί στη μαγευτική παραλία Ψιλή Άμμος. Καλό είναι να έχουμε μαζί μας νερό, ελαφρύ φαγητό και μια τέντα για τον ήλιο. Καλό είναι επίσης να μην φυσάει βοριάς.

Το Βαθύ

Από τη Μαλτεζάνα ένας βατός χωματόδρομος οδηγεί στην βορειοανατολική πλευρά του νησιού, όπου είναι ο μικρός οικισμός Βαθύ. Φτάνουμε αφού περάσουμε το φρούριο Καστελάνο, που έχτισαν οι Ιταλοί το 1912 ως παρατηρητήριο προς την ανατολική ακτή του νησιού. Το Βαθύ βρίσκεται σε έναν μακρόστενο όρμο που μπαίνει σαν ποτάμι στη στεριά σχηματίζοντας μια λιμνοθάλασσα που λέγεται Χαμένη Λίμνη. Στην είσοδο του όρμου είναι το Έξω Βαθύ με μικρό λιμανάκι και στον μυχό το Μέσα Βαθύ. Μπορούμε να πάμε και με καραβάκι από τον ωραίο κόλπο του Βάι, όπου φτάνουμε με το λεωφορείο από την Χώρα. Στο Μέσα Βαθύ υπάρχουν οι εκκλησίες του Αγίου Ιωάννη και της Παναγίας του Θωμά. Σε ύψωμα βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Νικολάου.

Από το λιμανάκι μπορούμε να πάμε με καΐκι στο Σπήλαιο του Δράκου με ωραίους σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Με τα πόδια από το μονοπάτι χρειάζονται δυο ώρες. Νότια από το φρούριο Καστελλάνο ένας δύσκολος χωματόδρομος οδηγεί στη νοτιονατολική άκρη του νησιού. Στον ανατολικό μυχό ενός μοναχικού μικρού κόλπου βρίσκεται η εκκλησία της Παναγίας της Πουλαριανής, προστάτιδας των ναυτικών. Μπορούμε επίσης να πάμε με εκδρομικό σκάφος.

Παραλίες

Έξω Νησί
Ανατολική ακτή: Πέρα Γιαλός, Λιβάδι, Τζανάκια, Μουρά, Πάππου.
Νοτιοανατολική άκρη: Άγιος Κωνσταντίνος.
Νοτιοδυτική άκρη: Βάτσες, Καμινάκια.
Δυτική ακτή: Άγιος Ιωάννης
Βορειοδυτική άκρη: Πάνορμος, Παχιά Άμμος
Στενό: Μαρμάρια, Στενό

Μέσα Νησί
Νότια ακτή: Μαλτεζάνα
Βόρεια ακτή: Ψιλή Άμμος, Βρύση, Σχοινώντας, Βάι

Γύρω νησάκια

Δυτικά, βόρεια και νότια από την Αστυπάλαια υπάρχουν αρκετά νησάκια και βραχονησίδες.
Κοντά στη δυτική ακτή είναι η νησίδα Οφιδούσσα με έκταση 1,8 τχλμ, μήκος 4 χλμ, πλάτος 1 χλμ και ύψος 133μ. Υπάρχουν επίσης τα νησάκια Ποντικούσσα ή Τόπι με ύψος 225μ, τα Κτένια και το Κατσαγρέλι. Βόρεια, στο μέσο του κόλπου που σχηματίζουν τα δύο τμήματα της Αστυπάλαιας, είναι τα τρία νησάκια Φωκονήσια ή Φώκιες. Το μεγαλύτερο είναι το Φωκονήσι ή Φώκια με ύψος 53μ. Πολύ μικρότερα είναι ο Άγιος Νικόλαος και το Μαξιλάρι.
Νότια, κοντά στη Μαλτεζάνα είναι δίπλα δίπλα το Λιγνό ή Γλινό και το Χονδρό. Λίγο μακρύτερα η Αγία Κυριακή και ανατολικά της ο Κουτσομύτης και το μεγαλύτερο νησάκι Κουνούποι ή Κουνούπια με έκταση 1,3 τχλμ.
Νοτιοανατολικά, μακρύτερα στο πέλαγος, είναι το νησί Σύρνα με έκταση 8 τχλμ, μήκος 4 χλμ, πλάτος 3χλμ και κορυφή στα 322μ. Μέχρι τη δεκαετία του 1980 υπήρχε ένας μικρός οικισμός με ελάχιστους κατοίκους.

Σε μικρή απόσταση είναι η συστάδα Τριανήσια, που αποτελείται από τα νησάκια Μεσονήσι, Πλακιά ή Πλακίδα και Στεφανία, και η συστάδα Αδέλφια, που αποτελείται επίσης από τρία νησάκια. Κοντά είναι και άλλα βραχόνησα.

Εκδηλώσεις - Κάθε καλοκαίρι πραγματοποιείται το Φεστιβάλ Αστυπάλαιας με επίκεντρο το καλό ελληνικό τραγούδι. Μεγάλο πανηγύρι στις 15 Αυγούστου στη γιορτή της Παναγίας της Πορταΐτισσας στην Χώρα. Προσφέρεται δωρεάν δείπνο σε όλους με πρώτο πιάτο το παραδοσιακό «λαμπριανό» (κατσικάκι γεμιστό με ρύζι και συκωτάκια).

Τοπική κουζίνα - Πουγκιά (τυρόπιτα με κοπανιστή και μέλι), ραντιστά (φακές με ψιλοτριμμένο ζυμάρι και ξύδι), ντολμάδες, λαμπριανό, ψάρια, αστακομακαρονάδα, χταποδοκεφτέδες.

Τοπικά προϊόντα - Κιτρινοκούλουρα (με χλωρή και ζαφορά), λαδοτύρι, μυζήθρα με καλαθάκι, τυρί χλωρή, ξυλίνα (τύπος γιαουρτιού), γλυκά του κουταλιού, θυμαρίσιο μέλι.

Άλμπουμ Φωτογραφιών

Παραδοσιακοί ανεμόμυλοι

Θαυμάσια τοπία

Η Χώρα

Παραλίες

Ο καιρός τώρα