'Ενα γοητευτικό και ήρεμο νησί

Αντικύθηρα

Το νησί Αντικύθηρα, ανάμεσα στα Κύθηρα και την Κρήτη, έγινε διεθνώς γνωστό από το ναυάγιο του αρχαίου εμπορικού πλοίου, που ανακαλύφθηκε το 1900 από σφουγγαράδες στα βορειοανατολικά παράλιά του. Από το περίφημο Ναυάγιο των Αντικυθήρωνήρθαν στο φως σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα. Το ταξίδι στα Αντικύθηρα έχει τη δική του γοητεία. Ήρεμη απλή ζωή, καλό φαγητό, κολύμπι, αξιοθέατα και περίπατοι σε ωραίο φυσικό περιβάλλον.

Antikythera

Γεωγραφία

Τα Αντικύθηρα βρίσκονται νοτιοανατολικά από τα Κύθηρα και βορειοδυτικά από την Κρήτη. Το Στενό των Αντικυθήρων ανάμεσα στο νότιο άκρο του νησιού και το βορειοδυτικό άκρο της Κρήτης έχει πλάτος 16 ναυτικά μίλια. Το νησί έχει έκταση 20 τ. χλμ. Είναι μακρόστενο, από βορρά προς νότο, με μήκος 11 χλμ και πλάτος 4 χλμ. Η ψηλότερη κορυφή του, η Πλαγάρα, φτάνει στα 378 μέτρα. Οι ακτές έχουν μήκος 24 χλμ και σχηματίζουν στον βορρά δύο μεγάλους όρμους. Στα Αντικύθηρα λειτουργεί κέντρο έρευνας της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρίας. Οι επιστήμονες μελετούν 250 είδη πουλιών στο νησί και στα μικρά βραχόνησα κοντά στις ακτές του.

Οι μόνιμοι κάτοικοι είναι 44. Με τους επισκέπτες το καλοκαίρι ο πληθυσμός αυξάνεται κατά πολύ. Οι περισσότεροι ζουν στον Ποταμό, πρωτεύουσα και λιμάνι στην βόρεια ακτή. Υπάρχουν αρκετοί διάσπαρτοι οικισμοί, κάτι όχι παράξενο, αφού παλιότερα οι κάτοικοι ήταν πολύ περισσότεροι.

Άφιξη και μετακινήσεις

Το νησί συνδέεται με τα λιμάνια της Νότιας Ελλάδας με το φέριμποτ που εκτελεί το δρομολόγιο Πειραιάς – Καστέλλι Κισσάμου στη Δυτική Κρήτη. Το ταξίδι από τον Περαιά διαρκεί 9,5 ώρες, από τη Νεάπολη της Λακωνίας 4,5, από τα Κύθηρα 2 και από το Καστέλλι Κισσάμου 2 ώρες.
Το νησί διαθέτει ελικοδρόμιο. Το οδικό δίκτυο είναι αρκετά καλό. Όσοι έρχονται με σκάφος αναψυχής μπορούν να αγκυροβολήσουν στον όρμο του Ποταμού, ασφαλές αλιευτικό καταφύγιο.

Antikythera

Διαμονή

Υπάρχουν ενοικιαζόμενα δωμάτια και ένας κοινοτικός ξενώνας. Μπορούμε να διανυκτερεύσουμε στην ύπαιθρο. Προϋπόθεση ο σεβασμός στους κατοίκους του νησιού και στο φυσικό περιβάλλον. Φαγητό στα δύο ταβερνάκια στην πρωτεύουσα Ποταμός. Παραδοσιακή κουζίνα, ντόπιο αγριοκάτσικο και ντόπιο κρασί. Εξυπηρέτηση σε δύο καφενεία-παντοπωλεία.

Ιστορία

Τα Αντικύθηρα ονομάζονται και Τσιριγότο (Cerigoto), όνομα που έδωσαν στο νησί οι Βενετοί, και Λιοι, ίσως από το αρχαίο του όνομα Αίγιλα ή Αιγιαλία ή Αιγιάλεια. Το νησί είχε μεγάλη στρατηγική σημασία χάρις στη θέση του ανάμεσα στα Κύθηρα και την Κρήτη. Άκμασε την περίοδο 400 – 300 πΧ. Τότε βρισκόταν σε εξάρτηση από την πόλη Φαλάσαρνα, στο βορειοδυτικό ακρωτήριο Γραμβούσσα της Κρήτης, που αποτελούσε πειρατικό κέντρο. Φαίνεται ότι τα Αντικύθηρα ήταν σταθμός για την προστασία της από τον βορρά και ακολούθησαν την τύχη της, όταν το 69 – 67 πΧ καταστράφηκε από τους Ρωμαίους κατά την εκστρατεία τους εναντίον των πειρατών.
Στην περιοχή Κάστρο υπάρχουν τα κατάλοιπα της αρχαίας πόλης και κάτω από αυτήν, στον όρμο Ξηροπόταμος, ίχνη του λιμανιού της και ιερού του Απόλλωνα. Ο μεγάλος σεισμός, που αναστάτωσε το 365 μΧ τη Νότια Ελλάδα, είχε επιπτώσεις και στα Αντικύθηρα. Η στάθμη της θάλασσας άλλαξε, το έδαφος ανυψώθηκε δύο ώς τρία μέτρα και η ακτογραμμή μεταβλήθηκε.
Το νησί κατοικήθηκε μετά τον 4ο αιώνα μΧ. Σε ορισμένα σημεία έχουν εντοπιστεί κατάλοιπα από οικισμούς των βυζαντινών χρόνων. Το 1204 κατακτήθηκε, όπως πολλά άλλα νησιά, από τους Βενετούς. Οι Βενετοί ονόμασαν Τσιρίγο τα Κύθηρα και Τσιριγότο τα Αντικύθηρα. Έμειναν μέχρι το 1800 και το νησί έγινε καταφύγιο για πολλούς που έφυγαν από την Κρήτη και την Πελοπόννησο μετά την επικράτηση των Οθωμανών. Το 1815 πέρασε μαζί με τα άλλα Επτάνησα στην κυριαρχία των Άγγλων, που το χρησιμοποίησαν ως τόπο εξορίας για τους ριζοσπάστες των Ιόνιων Νησιών. Το 1864 η Επτάνησος ενώθηκε με την Ελλάδα. Στο νησί ήρθαν πάλι Κρητικοί μετά την επανάσταση που ξέσπασε στην Κρήτη. Οι περισσότεροι από τους σημερινούς κατοίκους κατάγονται από οικογένειες από τα Σφακιά. Στις αρχές του 20ού αιώνα είχε 334 κατοίκους, αλλά οι περισσότεροι μετανάστευσαν στο εξωτερικό.

Ο γύρος του νησιού και οι παραλίες

Κέντρο της ζωής είναι ο Ποταμός, πρωτεύουσα και λιμάνι στο μυχό ενός όρμου που μπαίνει βαθιά στην βόρεια ακτή σχηματίζοντας ασφαλές αγκυροβόλιο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο Νερόμυλος του Ανδρόνικου, παραδοσιακό κτίσμα που διατηρείται ολόκληρο. Τριγυρίζοντας θα δούμε και ανεμόμυλους. Είναι πέντε, χτισμένοι τον 19ο αιώνα. Ενδιαφέρον έχει, επίσης, η επίσκεψη στις εκκλησίες του νησιού. Στον Ποταμό είναι ο Άγιος Χαράλαμπος, ο Άγιος Νικόλαος στην είσοδο του λιμανιού και η δίδυμη εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου και του Αγίου Διονυσίου. Στα Πατεριανά ο Άγιος Κωνσταντίνος, στα Κατσανεβιανά ο Άγιος Γεώργιος και στα Γαλαλιανά ο Άγιος Μύρωνας, προστάτης του νησιού. Στο ύψωμα βρίσκεται ο Προφήτης Ηλίας.

Μπορούμε να κολυμπήσουμε στη παραλία Χάλαρα στον Ποταμό ή ανατολικά του στην παραλία του Ξηροπόταμου. Η περιοχή του Ξηροπόταμου παρουσιάζει μεγάλο αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Πάνω από ένα μικρό όρμο βρίσκεται το Κάστρο, η Αίγιλα των ελληνιστικών χρόνων. Η πόλη απλωνόταν σε 300 στρέμματα και έζησε μέχρι τον 1ο αιώνα πΧ. Τα τείχη της χτίστηκαν το 300 πΧ και σε πολλά σημεία είναι ψηλά έξι μέτρα. Η αρχαιολογική έρευνα συνεχίζεται κάθε καλοκαίρι τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο. Αυτή την περίοδο οι επισκέπτες ξεναγούνται από τους αρχαιολόγους. Στον όρμο του Ξηροπόταμου βρισκόταν το λιμάνι της αρχαίας πόλης. Μπορούμε να δούμε πώς ήταν οι δέστρες του. Στον μυχό του όρμου είναι τα κατάλοιπα ιερού του Απόλλωνα, όπου ανακαλύφθηκε ακέφαλο άγαλμα του θεού. Αξίζει να προσέξουμε λαξευμένο στον βράχο ένα νεώσοικο, επικλινή χώρο που προοριζόταν για να κρύβεται ένα πολεμικό ή πειρατικό πλοίο. Είναι από τους ελάχιστους που σώζονται ολόκληροι στον ελληνικό χώρο. Ενδιαφέρον έχουν, επίσης, τα κατάλοιπα από την βυζαντινή εποχή. Στα Χαρχαλιανά κοντά στον Ποταμό τον 4ο ή 5ο αιώνα μΧ δημιουργήθηκε μόνιμος οικισμός, που διατηρήθηκε τουλάχιστον μέχρι τον 7ο – 8ο αιώνα. Στον βράχο είναι λαξευμένοι τάφοι και πατητήρια. Βυζαντινά κατάλοιπα υπάρχουν και αλλού.

Μία από τις ωραιότερες περιοχές του νησιού είναι η Καμαρέλα, νοτιοδυτικά από τον Ποταμό, στο μέσο της δυτικής ακτής. Είναι ένας μικρός πανέμορφος όρμος τριγυρισμένος από βράχια με καταπληκτική θάλασσα.

Στο νότιο άκρο του νησιού, στο ακρωτήριο Απολυτάρα, βρίσκεται ένας από τους ιστορικότερους ελληνικούς φάρους. Ο Φάρος της Απολυτάρας κατασκευάστηκε το 1926 και αποτελεί μνημείο της νεώτερης αρχιτεκτονικής. Υπήρχαν φαροφύλακες μέχρι το 1987. Το 2004 μετά από πρόταση της Κοινότητας το Πολεμικό Ναυτικό αποφάσισε να συντηρηθεί πλήρως το κτίριο και να επανδρωθεί πάλι με φαροφύλακες. Είναι προτιμότερο να πάμε με σκάφος από τη θάλασσα. Υπάρχουν και μονοπάτια. Ξεκινούν από τα Κατσανεβιανά ή τα Γαλαλιανά, αλλά η διαδρομή θέλει προσοχή.

Δραστηριότητες - Φυσική ζωή, κολύμπι και περίπατοι.

Τοπικά προϊόντα - Εξαιρετικό θυμαρίσιο μέλι.

Εκδηλώσεις - Το πανηγύρι του Αγίου Μύρωνα, προστάτη του νησιού, στις 16 και 17 Αυγούστου.

Άλμπουμ Φωτογραφιών

Αντικύθηρα

Ελληνική παράδοση

Αντικύθηρα by night

Βραχώδη βουνά

Ο καιρός τώρα