Το νησί του Πυθαγόρα

Σάμος

Καταπράσινη από πευκοδάση, αμπελώνες και ελαιώνες, με μεγάλες αμμουδιές και σπουδαία μνημεία, η Σάμος απλώνεται στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, με έκταση 476 τ χλμ, μήκος 44 χλμ και πλάτος 19 χλμ. Το νοτιοανατολικό τμήμα της απέχει δύο χιλιόμετρα από την χερσόνησο Μυκάλη της Μικράς Ασίας. Το βουνό Κερκετεύς ή Κέρκης, στη δυτική πλευρά, είναι το υψηλότερο του Αιγαίου, με την κορυφή Βίγλα στα 1.434 μ. Στο κεντρικό τμήμα υψώνεται η Άμπελος με την κορυφή Καρβούνης στα 1.153 μ. Το μήκος της ακτογραμμής είναι 159 χλμ. Στην βορειοανατολική άκρη σχηματίζεται ο όρμος Βαθύ και στη νότια πλευρά οι μεγάλοι ανοιχτοί κόλποι του Πυθαγόρειου και του Μαραθόκαμπου. Κοντά στις ακτές υπάρχουν πολλά νησάκια.

Η Σάμος προσφέρει πολλές επιλογές για ωραίες διακοπές. Στην βόρεια ακτή βρίσκονται η πρωτεύουσα Σάμος, το Βαθύ, το Κοκκάρι, ο Άγιος Κωνσταντίνος και το Καρλόβασι. Στη νότια ακτή, το Πυθαγόρειο, το Ηραίο και ο Μαραθόκαμπος. Πασίγνωστα είναι τα περίφημα σαμιώτικα κρασιά. Επίσης, το ούζο και τα ελαιοκομικά προϊόντα.

Η Σάμος είναι πατρίδα της θεάς Ήρας, του φιλόσοφου και μαθηματικού Πυθαγόρα, του αστρονόμου Αρίσταρχου και, κατά μία εκδοχή, του φιλόσοφου Επίκουρου. Στην κοιλάδα του οικισμού Μυτιληνιοί έχουν βρεθεί απολιθώματα ζώων που έζησαν πριν από 8 – 10 εκατομμύρια χρόνια. Οι πρώτοι οικισμοί δημιουργήθηκαν τουλάχιστον από την 3η χιλιετία πΧ. Πρώτος οικιστής θεωρείται ο Αγκαίος από τη Σάμη της Κεφαλονιάς. Το νησί πήρε το όνομά του από τον γιο του Σάμο. Οι πρώτοι κάτοικοι ήταν Κάρες και Λέλεγες. Αργότερα ήρθαν Ίωνες και άποικοι από την Επίδαυρο, που έφεραν τη λατρεία της Ήρας. Από τα τέλη του 7ου αιώνα πΧ η Σάμος εξελίχθηκε σε σπουδαίο εμπορικό κέντρο και ίδρυσε αποικίες. Τον 6ο αιώνα, υπό τον τύραννο Πολυκράτη, ήταν θαλασσοκράτειρα, αλλά και καλλιτεχνικό κέντρο, που ανέδειξε μεγάλους ποιητές και γλύπτες. Τότε έγιναν τα μεγάλα έργα που βλέπουμε σήμερα στο Πυθαγόρειο, χτισμένο στην θέση της αρχαίας πόλης.

Η Σάμος βρέθηκε υπό την κυριαρχία των Περσών και μετά τους Περσικούς Πολέμους έγινε μέλος της Α΄ Αθηναϊκής Συμμαχίας, αλλά κατακτήθηκε από τους Αθηναίους. Γνώρισε νέα ακμή την Ελληνιστική εποχή, όταν έγινε ναύσταθμος των Πτολεμαίων της Αιγύπτου. Το 129 πΧ εντάχθηκε στην επαρχία της Ασίας από τους Ρωμαίους, που την κατέστρεψαν την εποχή των πολέμων εναντίον του βασιλιά του Πόντου Μιθριδάτη. Τα Βυζαντινά χρόνια, μετά τον 10ο αιώνα, γνώρισε την κυριαρχία των Βενετών, των Φράγκων και των Γενουατών, οι οποίοι το 1475 την παρέδωσαν στους Τούρκους, αφού μετέφεραν τους κατοίκους στην Χίο. Ερημώθηκε για εκατό χρόνια, έως ότου δόθηκαν προνόμια στους χριστιανούς που ήθελαν να επιστρέψουν. Κατά την Ελληνική Επανάσταση, η Σάμος εξεγέρθηκε στις 18 Απριλίου 1821 με αρχηγό τον Λυκούργο Λογοθέτη – ο πύργος του σώζεται στο Πυθαγόρειο. Δεν εντάχθηκε στο νέο ελληνικό κράτος, αλλά με τον ίδιο αρχηγό κέρδισε την αυτονομία της στις 10 Δεκεμβρίου 1832. Απελευθερώθηκε στις 11 Νοεμβρίου 1912.

Τα σπουδαιότερα μνημεία βρίσκονται στο Πυθαγόρειο και το Ηραίον, που ανήκουν στον κατάλογο της παγκόσμιας κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ. Είναι ο μώλος του λιμανιού, το Ευπαλίνειο Όρυγμα (υδραγωγείο-σήραγγα με πήλινο αγωγό 1.045 μ), ο ναός και το ιερό της Ήρας – τα τρία μεγαλύτερα τεχνικά έργα της εποχής τους, κατά τον Ηρόδοτο – το τείχος του Πολυκράτη (μήκος 6.220 μ) και το αρχαίο θέατρο.

Ο καιρός τώρα