Ηρεμία και καταδύσεις

Ηρακλειά

Ηρακλειά - Γεωγραφία

Ηρεμία, περίπατοι, ωραίες παραλίες, πανέμορφοι βυθοί για όσους αγαπούν τις καταδύσεις, ένα σπουδαίο σπήλαιο, το μεγαλύτερο των Κυκλάδων, και εξαιρετικό μέλι. Όλα αυτά στην Ηρακλειά, τη νοτιότερη από τις Μικρές Ανατολικές Κυκλάδες.

Γεωγραφία

Η Ηρακλειά βρίσκεται νότια από τη Νάξο, βορειοανατολικά από την Ίο, δυτικά από την Αμοργό και νοτιοδυτικά από τη Σχοινούσα, πολύ κοντά της.
Έχει επιφάνεια 18 τ.χλμ, μήκος 6 χλμ και πλάτος 5 χλμ. Η υψηλότερη κορυφή, ο Πάπας, φτάνει στα 418 μ.
Οι ακτές είναι βραχώδεις και σχηματίζουν αρκετούς όρμους με ωραίες παραλίες. Στην βορειονατολική πλευρά, απέναντι από την παραλία Λιβάδι, βρίσκεται το νησάκι Βενέτικο και κοντά στη νοτιοδυτική άκρη τα Αβελονήσια, πρώτα ο Μεγάλος Αβελάς και πίσω του ο Μικρός Αβελάς.
Η Ηρακλειά έχει 120 κατοίκους που ζουν στην πρωτεύουσα Παναγιά ή Πάνω Μεριά στο κέντρο του νησιού και στο λιμάνι Άγιος Γεώργιος ή Κάτω Μεριά στην βόρεια ακτή.

Άφιξη και μετακινήσεις

Η Ηρακλειά συνδέεται με φέριμποτ με τον Πειραιά, τη Σύρο, την Πάρο, τη Νάξο, τις άλλες Μικρές Ανατολικές Κυκλάδες, την Αμοργό και την Αστυπάλαια. Τοπικό δρομολόγιο που εκτελεί το πλοίο «Σκοπελίτης» συνδέει την Ηρακλειά και τις άλλες Μικρές Ανατολικές Κυκλάδες με τη Νάξο και την Αμοργό.

Το λιμάνι Άγιος Γεώργιος και η πρωτεύουσα Παναγιά συνδέονται με ασφαλτοστρωμένο δρόμο 4 χλμ.
Το νησί προσφέρεται για περπάτημα. Μονοπάτια οδηγούν σε ωραίες περιοχές, παραλίες και αξιοθέατα. Το καλοκαίρι καΐκια κάνουν εκδρομές σε παραλίες και στα κοντινά νησάκια.
Όσοι έχουν σκάφος αναψυχής μπορούν να δέσουν στον Άγιο Γεώργιο.

Διαμονή

Νοικιάζονται αρκετά δωμάτια, αλλά καλό είναι το καλοκαίρι να έχουμε κλείσει δωμάτιο από πριν.
Υπάρχουν ταβέρνες, καφενεδάκια και μπαράκια. Λειτουργεί ένα ΑΤΜ.

Ηρακλειά - Ο γύρος του νησιού και οι παραλίες

Η πρωτεύουσα Παναγιά, γραφική, με λευκά σπιτάκια, βρίσκεται στο κέντρο του νησιού. Δυτικά της υψώνεται ο ψηλότερος λόφος, ο Πάπας. Η εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου χτίστηκε το 1919. Υπάρχει, επίσης, η εκκλησία του Αγίου Νεκταρίου.

Από την Παναγιά μπορούμε να ακολουθήσουμε διάφορες πεζοπορικές διαδρομές και παλιά λιθόστρωτα μονοπάτια.
Ένα χιλιόμετρο νότια είναι η τοποθεσία Βρύση με δροσερό νερό και θαυμάσια θέα. Ψηλότερα το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία κι από κει η κορυφή του λόφου Πάπας. Η θέα αγκαλιάζει τα νησιά ολόγυρα – Νάξο, Πάρο, Αντίπαρο, Αμοργό, Ίο και πιο μακριά Σαντορίνη και Ανάφη.

Μία άλλη διαδρομή οδηγεί δυόμισι χιλιόμετρα νοτιοδυτικά στο περίφημο Σπήλαιο του Αγίου Ιωάννη, το μεγαλύτερο των Κυκλάδων, με πολλές αίθουσες, εντυπωσιακό στολισμό από σταλαγμίτες και σταλακτίτες και με το σπάνιο φαινόμενο να εμφανίζεται σπηλαιόγαλα από σταλαγμίτες σε υγρή κατάσταση.
Είναι ακόμη αναξοποίητο τουριστικά, αλλά μπορούμε να επισκεφθούμε τις δύο πρώτες αίθουσες – για τις άλλες χρειάζεται εξερευνητική διάθεση. Στην πρώτη αίθουσα υπάρχει το εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη. Στις 28 Αυγούστου, παραμονή της γιορτής του, ψάλλεται εσπερινός με το φως των κεριών.
Από την περιοχή του σπηλαίου η θέα προς τις ακτές της νοτιοδυτικής πλευράς της Ηρακλειάς είναι καταπληκτική. Η θάλασσα απέχει μισή ώρα με τα πόδια. Βόρεια βρίσκονται ο όρμος και η αμμουδιά Βουρκαριά, δυτικά ο όρμος και η αμμουδιά Αλιμιά με τα Αβελονήσια μπροστά τους και νότια η αμμουδιά Καρβουνόλακκος.

Νότια από την Παναγιά ενάμισι χιλιόμετρο πεζοπορία οδηγεί στον όρμο Μέριχας με την πανέμορφη τοποθεσία Φτερό στην ανατολική πλευρά του και την παραλία Αμμούδι με βότσαλα. Ο όρμος τριγυρίζεται από βράχια, που υψώνονται κατακόρυφα μέχρι τα 150 μέτρα. Βορειότερα είναι ένας άλλος μικρότερος όρμος με την παραλία Τουρκοπήγαδο κι αυτή με βότσαλα.

Βόρεια από την Παναγιά ένα παλιό μονοπάτι οδηγεί σε ενάμισι χιλιόμετρο στον Άγιο Αθανάσιο, εγκαταλελειμμένο οικισμό με κυκλαδίτικα σπίτια και δρομάκια. Από δω μπορούμε να περπατήσουμε μέχρι τις τοποθεσίες Σελάδι και Αβέρου κι από κεί στο σπήλαιο, ή να πάρουμε τον παλιό δρόμο προς την βόρεια ακτή φτάνοντας σε τρία χιλιόμετρα στο λιμάνι Άγιος Γεώργιος.

Ο Άγιος Γεώργιος βρίσκεται στον μυχό ενός πανέμορφου όρμου με αμμώδη παραλία και καταγάλανα νερά. Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου χτίστηκε το 1834. Υπάρχει, επίσης, η εκκλησία των Ταξιαρχών.
Νότια, σε μικρή απόσταση, ανοίγεται ένας άλλος ωραίος όρμος με τη θαυμάσια αμμουδιά Λιβάδι στο μυχό του και το νησάκι Βενέτικο στο άνοιγμά του. Κοντά, στη νότια πλευρά, υψώνεται ο λόφος του Κάστρου. Εδώ βρίσκεται ερειπωμένο ένα κάστρο από τα ελληνιστικά χρόνια. Η θέα είναι καταπληκτική.
Από την άλλη μεριά του Αγίου Γεωργίου σε ενάμισι χιλιόμετρο φτάνουμε στο όρμο της δυτικής ακτής Βορινή Σπηλιά με ωραία αμμουδιά και δύο σπηλιές.

Εκδηλώσεις - 23 Απριλίου, η γιορτή του Αγίου Γεωργίου στο λιμάνι. 15 Αυγούστου, η γιορτή της Παναγίας. 28 Αυγούστου, η γιορτή του Αγίου Ιωάννη στο σπήλαιο. Το καλοκαίρι η γιορτή της γόπας.

Τοπική κουζίνα και προϊόντα - Τοπικά εδέσματα τα φρέσκα ψάρια, το ντόπιο κρέας, η φάβα, τα πιταρίδια (είδος χυλοπίτας), τα αρανιστά (είδος τραχανά) και εξαιρετικά τυριά (μυζήθρα, ξινομυζήθρα, ανθότυρο και σκληρό τυρί). Το Πάσχα αρνάκι ή κατσικάκι γεμιστό στον φούρνο. Από γλυκά μελετίνια (τυροπιτάκια με μυζήθρα, αβγό και ζάχαρη), παστέλι και ξεροτήγανα (δίπλες). Και πάνω από όλα το θαυμάσιο μέλι της Ηρακλειάς.

Δραστηριότητες - Πεζοπορία, φυσική ζωή, θάλασσα και πανέμορφοι βυθοί για καταδύσεις. Στον όρμο Αλιμιά στη νοτιοδυτική άκρη του νησιού φαίνεται από την επιφάνεια της θάλασσας σε μικρό βάθος ένα υδροπλάνο από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μπορούμε, επίσης, να παρακολουθήσουμε αγροτικές δραστηριότητες των κατοίκων, αφού ζητήσουμε πληροφορίες στην κοινότητα.

Οι Μικρές Ανατολικές Κυκλάδες είναι μια ομάδα από έξι μικρά νησιά και πολλά βραχόνησα ανάμεσα στη Νάξο, την Αμοργό και την Ίο.

Βόρεια, μόνη στα ανατολικά της Νάξου, είναι η Δονούσα. Νοτιοανατολικά και νότια από τη Νάξο, δυτικά από την Αμοργό και βορειοανατολικά από την Ίο είναι το Πάνω Κουφονήσι, το Κάτω Κουφονήσι, η Κέρος, η Σχοινούσα και η Ηρακλειά. Κατοικημένα είναι η Δονούσα, το Πάνω Κουφονήσι, ή απλώς Κουφονήσι, η Σχοινούσα και η Ηρακλειά.

Τα τελευταία χρόνια έχουν ανακαλυφθεί από τον τουρισμό. Παραμένουν, όμως, μικροί παράδεισοι για ήρεμες διακοπές και φυσική ζωή. Το αυτοκίνητο είναι στις περισσότερες περιπτώσεις περιττό. Παντού μπορούμε να πάμε με τα πόδια ή με καΐκι.

Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι οι πανέμορφες παραλίες με χρυσές αμμουδιές και γαλαζοπράσινα νερά. Οι μικροί οικισμοί διατηρούν τη λαϊκή κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική και οι κάτοικοι είναι φιλόξενοι και χαμογελαστοί. Τα ψαροκάικα φέρνουν στις ταβέρνες φρέσκα ψάρια και θαλασσινά και η κουζίνα προσφέρει τοπικές νοστιμιές με ντόπια κρέατα, ζυμαρικά και τυριά.

Οι Μικρές Ανατολικές Κυκλάδες συνδέονται με φέριμποτ με τον Πειραιά και άλλα νησιά. Το Κουφονήσι συνδέεται και με ταχύπλοο. Τοπικό δρομολόγιο συνδέει τα τέσσερα νησιά μεταξύ τους, με τη Νάξο και την Αμοργό.

Λίγα είναι γνωστά για την ιστορία τους. Αρχαιολογικά ευρήματα δείχνουν ότι κατοικούνταν την εποχή του περίφημου Κυκλαδικού Πολιτισμού, που άνθησε την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (3200 – 2000 πΧ). Ένα από τα κέντρα του ήταν η ακατοίκητη σήμερα Κέρος, όπου η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως σημαντικά ευρήματα. Τον 17ο και 18ο αιώνα, μια από τις εποχές που ανθούσε η πειρατεία στο Αιγαίο, πολλοί όρμοι των νησιών, όπως και άλλων νησιών των Κυκλάδων, ήταν κρησφύγετα πειρατών.