Αγναντεύοντας το Ιόνιο Πέλαγος

Μεθώνη, Φοινικούντας

Στα νοτιοδυτικά της Μεσσηνίας και της Πελοποννήσου μια μικρή παραλιακή πόλη αγναντεύει το Ιόνιο Πέλαγος.
Είναι η Μεθώνη, μια ακόμη μεσσηνιακή πόλη που έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα και έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο τη μεσαιωνική εποχή. Αδιάψευστος μάρτυρας το επιβλητικό βενετσιάνικο κάστρο της.

Άφιξη και διαμονή

Η Μεθώνη βρίσκεται στη νοτιοδυτική άκρη της Μεσσηνίας, νότια από την Πύλο και δυτικά από τον Φοινικούντα και την Κορώνη. Απέχει από την Καλαμάτα 61 χλμ και έχει 1.200 κατοίκους. Ανήκει διοικητικά στον δήμο Πύλου - Νέστορος.
Ανατολικά από την πόλη απλώνεται ο όρμος της Μεθώνης, όπου βρίσκεται η παραλία με αμμουδιά και ρηχά νερά. Νότια, σε 3 ναυτικά μίλια, είναι το νησί Σαπιέντζα, από το οποίο χωρίζεται με το στενό της Μεθώνης με μήκος 2 νμ και πλάτος 1 νμ.

Στη Μεθώνη μπορούμε να πάμε είτε από την Πύλο είτε από την Κορώνη. Η πόλη συνδέεται με λεωφορείο του ΚΤΕΛ Μεσσηνίας με την Καλαμάτα μέσω Πύλου. Προβλέπονται καθημερινά πέντε προγραμματισμένα δρομολόγια από την Καλαμάτα, τέσσερα από νωρίς το πρωί μέχρι το μεσημέρι και ένα το βραδάκι.
Υπάρχουν ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Λειτουργεί, επίσης, ένα δημοτικό κάμπινγκ.

Η Μεθώνη βρίσκεται στην ίδια θέση από την αρχαιότητα. Ήταν από τότε από τα πιο σημαντικά λιμάνια λόγω της στρατηγικής θέσης της. Αναφέρεται ως μία από τις επτά πόλεις που πρόσφερε ο Αγαμέμνων ως προίκα στον Αχιλλέα για να παντρευτεί την κόρη του.
Κατά τον Παυσανία το πρώτο της όνομα ήταν Πήδασσος. Τα ιστορικά χρόνια ονομάστηκε Μοθώνη από τον Μόθωνα λίθον, έναν βράχο που προεκτείνεται από την ακτή ως ύφαλος κάτω από τη θάλασσα σχηματίζοντας ένα στενό στην είσοδο του όρμου, που ανακόπτει την αναταραχή από τις τρικυμίες στο λιμάνι. Μια άλλη άποψη λέει ότι η πόλη πήρε το όνομα από την Μοθώνη, κόρη του πρώτου οικιστή Οινέα.

Τον 8ου αιώνα πΧ κατελήφθη από τους Σπαρτιάτες, όταν κατά τον Α΄ Μεσσηνιακό πόλεμο κυριάρχησαν στη Μεσσηνία. Το 431 πΧ οι Αθηναίοι απέτυχαν να την καταλάβουν. Οι Σπαρτιάτες έφυγαν το 338 πΧ και το 191 πΧ η Μεθώνη έγινε μέλος της Αχαϊκής Συμπολιτείας. Το 31 καταλήφθηκε από τους Ρωμαίους, αλλά αργότερα κηρύχθηκε αυτόνομη από τον αυτοκράτορα Τραϊανό. Το 365 μΧ καταστράφηκε κι αυτή από τον μεγάλο σεισμό που έπληξε τη Νότια Πελοπόννησο.
Η πόλη έφτασε σε ακμή την βυζαντινή και την βενετσιάνικη εποχή. Το 533 έγινε ορμητήριο του Βυζαντινού στόλου. Το 1204 άρχισε η εποχή της Φραγκοκρατίας στην Ελλάδα και ένα χρόνο μετά κατέφθασαν οι Φράγκοι. Η Μεθώνη ονομάστηκε Modon. Το 1209 οι Φράγκοι την παραχώρησαν στους Βενετούς κι αυτοί την οχύρωσαν και την έκαναν ναύσταθμο, όπως και την Κορώνη. Το 1481 ενίσχυσαν την άμυνα ανοίγοντας τάφρο, που υπάρχει και σήμερα. Το 1500 κατέλαβαν την πόλη οι Τούρκοι. Το 1686 οι Βενετοί. Το 1715 πάλι οι Τούρκοι. Από τότε άρχισε η παρακμή.
Το 1825 αποβίβασε στη Μεθώνη τις πρώτες δυνάμεις του ο Αιγύπτιος πασάς Ιμπραήμ, που σκόρπισε τον τρόμο στην Πελοπόννησο και απείλησε την Ελληνική Επανάσταση μέχρι την ήττα του στη ναυμαχία του Ναυαρίνου από τους στόλους των τριών μεγάλων δυνάμεων της εποχής, την Αγγλία, τη Γαλλία και τη Ρωσία.

Ήδη στις 30 Απριλίου 1825 ο ελληνικός στόλος είχε επιτεθεί με πυρπολικά στο λιμάνι της Μεθώνης. Πυρπολήθηκαν τα αιγυπτιακά πλοία και ανατινάχτηκαν πυριτιδαποθήκες και τμήματα του κάστρου. Η Μεθώνη, όπως και οι άλλες πόλεις της περιοχής, απελευθερώθηκε το 1828 από τον στρατηγό Μαιζόν, επικεφαλής γαλλικού εκστρατευτικού σώματος. Ο Μαιζόν φρόντισε να απομακρυνθούν τα συντρίμια από το κάστρο και να αποκατασταθεί η πέτρινη γέφυρα. Τα καινούργια σπίτια χτίστηκαν έξω από το κάστρο.

Η Μεθώνη είναι χτισμένη στην βορειοδυτική πλευρά του ομώνυμου ανοιχτού όρμου, που απλώνεται στα ανατολικά της. Γραφική και ήρεμη, έχει δύο κεντρικούς δρόμους. Ο ένας οδηγεί στο κέντρο της πόλης, στην αγορά, ο άλλος φέρνει στο κάστρο και την παραλία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκκλησία του Αγίου Ονούφριου, χτισμένη σε σπήλαιο. Σημαντικό παλαιοχριστιανικό μνημείο είναι οι κατακόμβες του Αγίου Ονούφριου, ένα λαξευτό κοιμητήριο με έξι θαλάμους και εικοσιοκτώ τάφους. Ένα άλλο σημαντικό βυζαντινό μνημείο είναι η εκκλησία του Αγίου Βασιλείου χτισμένη τον 10ο – 11ο αιώνα.

Αλλά το πρώτο και κύριο αξιοθέατο της Μεθώνης είναι το κάστρο. Αυτό θυμίζει την περιπετειώδη ζωή της ανά τους αιώνες. Είναι ένα από τα ωραιότερα και ισχυρότερα ελληνικά κάστρα.

Το κάστρο

Το κάστρο κυριαρχεί στο τοπίο της νοτιοδυτικής ακτής, χτισμένο στη μικρή χερσόνησο προς νότο, τριγυρισμένο από τη θάλασσα. Είναι πολυγωνικό και εκτείνεται σε 93 στρέμματα. Σ’ αυτό βρίσκονται τα λίγα κατάλοιπα από την αρχαία πόλη. Είναι τμήματα από τα θεμέλια του αρχαίου τείχους στην βάση των βενετικών οχυρώσεων.

Στην πέτρινη γέφυρα για το κάστρο κάθε βήμα μάς φέρνει πιο κοντά στη μεσαιωνική εποχή. Αυτή η γέφυρα με τα δεκατέσσερα τόξα πήρε κάποτε τη θέση της πρώτης ξύλινης γέφυρας. Η γέφυρα ήταν απαραίτητη για να συνδέεται το κάστρο με τη στεριά από τότε που οι Βενετοί άνοιξαν την τάφρο για μεγαλύτερη προστασία.
Τα βήματα μάς φέρνουν στην κεντρική πύλη, στην βόρεια πλευρά του κάστρου. Η κεντρική πύλη είναι από μόνη της ένα ιδιαίτερο μνημείο. Κατασκευασμένη από ορθογώνιους πωρόλιθους εντυπωσιάζει με τη διακόσμησή της. Από αυτήν ένας δρόμος κάτω από θολωτή οροφή περνάει από μια άλλη πύλη και μετά από μια άλλη. Η τρίτη πύλη οδηγεί στη μεγάλη αυλή.
Ο περίπατος μέσα στο κάστρο μάς φέρνει μπροστά σε ερείπια κατοικιών και ενός χαμάμ, καθώς και σε τμήματα που έχουν απομείνει από την παλιά εκκλησία της Αγίας Σοφίας. Αλλά εξακολουθεί να υπάρχει και να λειτουργεί η μικρή εκκλησία της Αγίας Σωτήρας, που έχτισαν οι Γάλλοι στρατιώτες μετά το 1828, τότε που απελευθέρωσαν την πόλη.
Στεκόμαστε μπροστά σε εντοιχισμένα ανάγλυφα με το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου και σε βενετσιάνικους θυρεούς και επιγραφές, καθώς ο περίπατος μάς φέρνει στα τείχη με τους πύργους και τους προμαχώνες. Στην βορειοδυτική πλευρά είναι η εξέδρα για τα πυροβόλα. Χάρις στους θυρεούς γνωρίζουμε τη χρονολογία που έγιναν οι διάφορες κατασκευές.

Φτάνουμε στη νότια πύλη, την επιβλητική Πύλη της Θάλασσας. Από το άνοιγμα αντικρύζουμε το Μπούρτζι, έναν πύργο χτισμένο σε ένα μικρό βραχόνησο. Κάποτε το νησάκι ονομαζόταν Σακούλι ή Χελωνάκι.

Ένας πλακόστρωτος διάδρομος οδηγεί στο εντυπωσιακό μεσαιωνικό κτίσμα με τους εξώστες και τις πολεμίστρες. Προορισμός του ήταν να προστατεύει την είσοδο του λιμανιού. Εύκολα το καταλαβαίνουμε βλέποντας προς τα ανατολικά να εκτείνεται ένας λιμενοβραχίονας και πίσω το λιμάνι της Μεθώνης.

Ο Φοινικούντας είναι από τα γνωστότερα παραλιακά θέρετρα της Μεσσηνίας, πάνω στο δρόμο που συνδέει την Κορώνη, τη Μεθώνη και την Πύλο. Απέχει 68 χιλιόμετρα από την Καλαμάτα και έχει 650 κατοίκους. Η περιοχή είναι καλά οργανωμένη τουριστικά και έχει απέραντες παραλίες με αμμουδιές.

Άφιξη

Στον Φοινικούντα μπορούμε να πάμε από την Καλαμάτα είτε παίρνοντας τον δρόμο νότια και στρίβοντας λίγο πριν φτάσουμε στην Κορώνη προς τα δυτικά, είτε παίρνοντας τον δρόμο προς την Πύλο και συνεχίζοντας μετά νότια περνώντας έξω από τη Μεθώνη.
Ο Φοινικούντας συνδέεται με λεωφορείο του ΚΤΕΛ Μεσσηνίας με την Καλαμάτα μέσω Πύλου. Υπάρχουν καθημερινά τρία προγραμματισμένα δρομολόγια (από νωρίς το πρωί μέχρι τη μία το μεσημέρι).

Ο οικισμός

Ο Φοινικούντας, γραφικός ψαράδικος οικισμός, απλώνεται στον απάνεμο μυχό του μεγάλου όρμου που σχηματίζεται στο μέσο της νότιας ακτής της Μεσσηνιακής χερσονήσου. Έχει φοινικική καταγωγή. Ο Παυσανίας γράφει ότι ήταν εμπορικός σταθμός που ίδρυσαν οι Φοίνικες με το όνομα Φοινικούς Λιμήν.
Ο οικισμός διατηρεί τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα του με τα στενά δρομάκια που καταλήγουν στη μεγάλη πλατεία με το λιμάνι. Ολόγυρα και ψηλότερα στη δεξιά πλευρά υπάρχουν ταβέρνες, καφετέριες και ζαχαροπλαστεία. Στην αριστερή πλευρά είναι μια ωραία παραλία με λεπτά χρωματιστά βοτσαλάκια.

Διαμονή και παραλίες

Στην είσοδο του οικισμού υπάρχουν χώροι για παρκάρισμα, απαραίτητοι για την κίνηση του καλοκαιριού. Στην περιοχή λειτουργούν ξενοδοχεία, ξενώνες, ενοικιαζόμενα δωμάτια και μεγάλα κάμπινγκ.
Κάμπινγκ λειτουργούν στις παραλίες Θίνες, Άμμος και Ανεμόμυλος. Επίσης, στην παραλία Λούτσα ενάμισι χιλιόμετρο ανατολικά. Λίγο πιο ανατολικά, ένας χωματόδρομος από το Ακριτοχώρι οδηγεί στον ορμίσκο Μαράθι με δύο ωραίες παραλίες. Πιο κάτω είναι το Τσαπί.

Δυτικά από τον Φοινικούντα, δίπλα στον κεντρικό δρόμο, απλώνεται η απέραντη αμμουδιά Μακρύναμος. Στη μια άκρη της μια μικρή χερσόνησος καταλήγει στο ακρωτήριο Κολυβρί. Απέναντι, σε μικρή απόσταση, είναι το βόρειο άκρο του νησιού Σχίζα, που ανήκει στο σύμπλεγμα των Οινουσών.

Απέναντι από τη νοτιοδυτική ακτή της Μεσσηνίας, το σύμπλεγμα των Οινουσών αποτελείται από τις νησίδες Σχίζα και Σαπιέντζα, το νησάκι Αγία Μαριανή και μερικές βραχονησίδες και βράχους. Ένα άλλο σύμπλεγμα μικρών νησιών με το ίδιο όνομα βρίσκεται στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, κοντά στη Χίο.
Οι Οινούσες της Μεσσηνίας είναι γνωστές διεθνώς από το Φρέαρ των Οινουσών στα νότιά τους, όπου ώς πριν από μερικά χρόνια είχε μετρηθεί το μεγαλύτερο βάθος της Μεσογείου και ήδη γίνονται σημαντικές επιστημονικές έρευνες. Τα τελευταία χρόνια έχουν μετρηθεί δύο μεγαλύτερα βάθη ανατολικότερα, προς το ακρωτήριο Ταίναρο.
Οι Οινούσες έχουν το ίδιο όνομα από την αρχαιότητα. Οινούσα ήταν το αρχαίο όνομα του νησιού Σαπιέντζα. Προέρχεται από το όνομα του Οινέα, του πρώτου οικιστή. Τα νησιά ονομάζονται και Σαπιέντζες.

Η Σαπιέντζα

Η Σαπιέντζα βρίσκεται νότια από τη Μεθώνη, στη νοτιοδυτική άκρη της Μεσσηνίας. Ανάμεσά τους το θαλάσσιο στενό της Μεθώνης έχει μήκος 2 ναυτικά μίλια και πλάτος 1 ναυτικό μίλι.
Η Σαπιέντζα απέχει 3 ναυτικά μίλια από τη Μεθώνη. Έχει έκταση 8 τ.χλμ, μήκος 6,5 χλμ και πλάτος 3 χλμ. Το υψηλότερο σημείο είναι η Σπαρτόλακκα στα 219 μ. Το νησί είναι ωραίος προορισμός για όσους ταξιδεύουν με σκάφος αναψυχής. Είναι σημαντικός βιότοπος με ιδιαίτερη χλωρίδα και πλούσια πανίδα. Οι ακτές είναι γενικά απότομες και βραχώδεις, αλλά υπάρχουν ορισμένα σημεία προσέγγισης.

Η Σαπιέντζα χωρίζεται σε δύο τμήματα με μια στενή λωρίδα στεριάς, που ονομάζεται Λαιμός. Το βόρειο τμήμα είναι μεγαλύτερο. Στην βόρεια ακτή, απέναντι από τη Μεθώνη, απλώνεται η Άμμος, η μοναδική παραλία του νησιού. Απάνεμη, με ωραία αμμουδιά και με ένα μικρό μώλο.
Στην βόρεια άκρη, στο ακρωτήριο Καρσή, σε μικρό βάθος κοντά στην ακτή, αλλά και βαθύτερα, βρίσκονται κατάλοιπα από παλιά ναυάγια. Η περιοχή θεωρείται παράδεισος για τους λάτρεις των καταδύσεων. Η δυτική ακτή είναι βραχώδης. Σχηματίζεται, όμως, ένα πανέμορφος και φιλόξενος μικρός όρμος, η Μανέτα.

Η Σαπιέντζα καλύπτεται από πλούσια βλάστηση, που σε συνδυασμό με το έδαφος προσφέρει το κατάλληλο περιβάλλον για να ζουν κρητικοί αίγαγροι (κρι-κρι), αγριοπρόβατα και πολλά είδη πουλιών. Στο κέντρο του βόρειου τμήματος, όπου βρίσκεται ο ψηλότερος λόφος Σπαρτόλακκα, φύεται ένα δάσος με κουμαριές, το μοναδικό του είδους στη Μεσόγειο. Οι κουμαριές, που έχουμε συνηθίσει αλλού να τις βλέπουμε σαν θάμνους, εδώ είναι δέντρα ψηλά δέκα και πλέον μέτρα.
Επίσης, σε μια επίπεδη έκταση έχει δημιουργηθεί ένα παράδοξο, αλλά αξιοθαύμαστο γεωλογικό φαινόμενο. Η γύρη των λουλουδιών, που συγκεντρωνόταν για χρόνια και χρόνια, σχημάτισε ένα πέτρωμα με πορτοκαλί και κίτρινο χρώμα. Γι’ αυτό ο λόφος ονομάζεται Σπαρτόλακκα. Η περιοχή και το δάσος έχουν ανακηρυχθεί διατηρητέο μνημείο της φύσης και προσελκύουν το επιστημονικό ενδιαφέρον.
Στον Λαιμό, στην ανατολική ακτή, σχηματίζεται ένας ωραίος όρμος, το Πόρτο Λόγγο, σημείο προσέγγισης και ασφαλές αγκυροβόλιο από την αρχαιότητα. Στην είσοδό του βρίσκεται η βραχονησίδα Μπόμπα. Η παράδοση λέει ότι το πλοίο, με το οποίο ταξίδευε ο Απόστολος Παύλος στη Ρώμη, έπεσε σε καταιγίδα και βρήκε σ’ αυτόν τον βράχο καταφύγιο. Στην άλλη πλευρά, στη δυτική ακτή, είναι οι δύο μικροσκοπικές βραχονησίδες Παπόρια.
Από το Πόρτο Λόγγο αρχίζει το μονοπάτι που φέρνει στο νότιο άκρο του νησιού, στο Διχάζι. Εδώ βρίσκεται ένας πανέμορφος φάρος, δεκαοκτώ μέτρα ψηλός, χτισμένος το 1890 από τους Άγγλους. Εβδομήντα πέντε πέτρινα σκαλοπάτια οδηγούν στο υψηλότερο σημείο, από όπου η θέα είναι καταπληκτική. Απέναντι είναι οι βραχονησίδες Δύο Αδέρφια. Στο μεγαλύτερο νησάκι ερείπια θυμίζουν τον φάρο που υπήρχε παλαιότερα. Νοτιοδυτικά, όχι μακριά, βρίσκεται το περίφημο Φρέαρ των Οινουσών.

Η Σχίζα

Ανατολικά από τη Σαπιέντζα είναι η νησίδα Σχίζα. Έχει έκταση 11,5 τ.χλμ, μήκος 7 χλμ και πλάτος 3 χλμ. Το υψηλότερο σημείο είναι η Βίγλα στα 201μ.
Στο νησί υπάρχει ένα ωραίο σπήλαιο. Οι ακτές είναι βραχώδεις και τα βάθη γύρω τους μεγάλα. Σημείο προσέγγισης είναι ένας όρμος που μπαίνει βαθιά στη νότια ακτή.

Κοντά στην ανατολική ακτή είναι οι βράχοι Αρνάτσι και κοντά στη δυτική ακτή το νησάκι Αγία Μαριανή με ύψος 30μ. Στην βόρεια πλευρά βρίσκεται το ομώνυμο εκκλησάκι.

Άλμπουμ Φωτογραφιών

Methoni's Castle

The port of Methoni

Daily people

Sandy beaches

Ο καιρός τώρα