Η πόλη και τα αξιοθέατα

Το Γύθειο απλώνεται σε θαυμάσιο φυσικό περιβάλλον. Ο περίπατος στην παραλιακή ζώνη προσφέρει τη γεύση της θάλασσας και τη μαγευτική θέα προς τον ορίζοντα του Λακωνικού κόλπου. Στην ανατολική πλευρά υπάρχουν ενδιαφέροντα κτίρια.
Απολαυστική είναι η βόλτα στο λιμάνι και τον παραλιακό δρόμο, κέντρο της ζωής. Στη σειρά ψαροταβέρνες, εστιατόρια και ουζερί με χταποδάκι ψητό στα κάρβουνα και θαλασσινές ποικιλίες. Το φρέσκο ψάρι και τα θαλασσινά έχουν την τιμητική τους. Υπάρχουν επίσης καφετέριες, μπαράκια και καταστήματα για γρήγορο φαγητό. Τα δρομάκια από τον παραλιακό δρόμο οδηγούν στο εσωτερικό της πόλης, σε γωνιές από τα παλιά χρόνια και καταστήματα για αγορές.

Στην είσοδο του Γυθείου, στην βόρεια πλευρά, ήταν η αρχαία πόλη. Πάνω στο λόφο υπάρχουν τα κατάλοιπα της ακρόπολης. Στους πρόποδες του λόφου είναι το αρχαίο θέατρο από τα ρωμαϊκά χρόνια. Επίσης κατάλοιπα οικοδομημάτων.
Στο νεοκλασικό κτίριο του Δημαρχείου, χτισμένο σε σχέδια του Τσίλερ, στεγάζεται η αρχαιολογική συλλογή. Σημαντικότερα εκθέματα είναι αρχαϊκές επιγραφές σε λίθους, κεραμική και ρωμαϊκά αγάλματα. Σε σχέδια του Τσίλερ είναι χτισμένο και το ωραίο κτίριο του Παρθεναγωγείου.
Μετά το λιμάνι, στη νότια άκρη της πόλης, είναι το νησάκι Κρανάη, τεχνητά ενωμένο με την ακτή. Η Κρανάη ήταν το καταφύγιο του Πάρι και της Ελένης τη νύχτα πριν από το ταξίδι τους στην Τροία. Κατά την παράδοση, ο Πάρις φεύγοντας ξέχασε το κράνος του. Έτσι πήρε το νησάκι το όνομά του.
Στην Κρανάη υπάρχει ο Πύργος Τζαννετάκη, μανιάτικη πυργοκατοικία με επάλξεις της οικογένειας Τζαννετάκη – Γρηγοράκη, χτισμένη το 1829. Στεγάζει το Ιστορικό Εθνολογικό Μουσείο Μάνης. Υπάρχει, επίσης, το παρεκκλήσι του Αγίου Πέτρου. Εντυπωσιακός είναι ο πανέμορφος οκταγωνικός φάρος που υψώνεται ώς τα 22 μέτρα. Χτίστηκε το 1873 με μάρμαρο από το ακρωτήριο Ταίναρο. Επίσης σώζονται ερείπια γερμανικών πυροβολείων που επικοινωνούσαν με υπόγεια διάβαση.

Μετά την Κρανάη ο παραλιακός δρόμος ανηφορίζει. Από τη μια μεριά είναι οι ομορφιές της θάλασσας και από την άλλη διώροφα και τριώροφα νεοκλασικά σπίτια. Υπολογίζεται ότι τα νεοκλασικά κτίρια στο Γύθειο είναι περίπου εκατό.

Δώδεκα χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από το Γύθειο, στο δρόμο προς την Αρεόπολη, στη διασταύρωση για το Σκουτάρι, υψώνεται στην κορυφή λόφου επιβλητικό το φράγκικο κάστρο του Πασσαβά. Χτίστηκε σ΄αυτήν τη στρατηγική θέση από τον βαρώνο Ζαν ντε Ντεϊγί το 1254. Το όνομα προέρχεται από παράφραση της γαλλικής στρατιωτικής φράσης «passe avant» που σημαίνει «πέρνα πρώτος, προχώρα». Παρά τις καταστροφές διατηρούνται οι επάλξεις.
Στους πρόποδες του λόφου οι αρχαιολογικές έρευνες έφεραν στο φώς τη θέση της ομηρικής πόλης Λας, καθώς και ευρήματα από την κλασική και ελληνιστική εποχή.

Ενδιαφέροντα αξιοθέατα υπάρχουν στους οικισμούς βορειοδυτικά από το Γύθειο. Στις Αιγιές βρισκόταν η ομώνυμη αρχαία πόλη. Στον Πλάτανο είναι η παλιά εκκλησία του Αγίου Δημητρίου. Στα Κονάκια το μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου από τον 11ο αιώνα και μανιάτικοι πύργοι. Κοντά στο Σιδηρόκαστρο είναι ο ιστορικός ορεινός οικισμός Πολυάραβος, που ονομάστηκε έτσι επειδή εδώ οι Μανιάτες κατανίκησαν τον στρατό του Αιγύπτιου Ιμπραήμ στις 28 Αυγούστου 1826.